Veiligheid op het spoor: wat we kunnen leren van grote internationale transportincidenten

19 februari 2026

De overgang van de winter naar het vroege voorjaar is vaak een tijd van reflectie en actie. Terwijl de natuur weer tot leven komt, kunnen we ook onze aandacht richten op belangrijke kwesties die ons dagelijks leven beïnvloeden. Een onderwerp dat meer pressing is geworden, vooral in deze tijden van verhoogd spoorverkeer, is de veiligheid op het spoor. Wat kunnen we leren van grote internationale transportincidenten? Het is van essentieel belang om te begrijpen hoe verschillende insidents ons kunnen helpen bij het voorkomen van ongelukken en het verbeteren van risicobeheer in ons eigen land.

Highlights

  • 🚆 Nederland is een van de veiligste landen in Europa qua spoorveiligheid! Statistieken tonen aan dat wij in de top 3 van landen staan met de minste ernstige ongelukken.
  • ⚠️ In 2024 waren er nog steeds 22 ernstige ongevallen met dodelijke slachtoffers. Dit benadrukt de noodzaak voor voortdurende veiligheidsmaatregelen.
  • 🔍 Leer van afleveringen zoals de treinramp in Frankrijk en hoe deze het beleid hebben beïnvloed.
  • 📊 Het gebruik van nieuwe technologieën zoals ERTMS heeft de potentie om veiligheid te verbeteren, maar vergt ook tijd en investeringen.

Wist je dat Nederland in 2024 meer dan 157,7 miljoen treinkilometers heeft verreden? Dit aantal is stijgende na de pandemie, maar blijft nog steeds onder het niveau van voor 2020.

Internationale voorbeelden: lessen uit de geschiedenis

Als we kijken naar internationale incidenten zoals de treinramp in Duitsland in 2016, waarbij meerdere doden vielen, zien we dat elk ongeval vaak samengepatst is met een reeks van factoren. Deze incidenten hebben geleid tot strengere preventie en veiligheidsvoorschriften. De grote vraag is: hoe kunnen we deze kennis toepassen op de Nederlandse situatie?

Een persoonlijke ervaring die dit goed illustreert, is een recent bezoek aan een station waar ik aandachtig observeerde hoe spoorverkeersleiders hun werk deden. De communicatie en het gebruik van digitale hulpmiddelen waren opvallend. Het leren van internationale incidenten stimuleert ons om geen enkele kans op verbetering te missen.

Het belang van technologische vooruitgang

Het implementeren van het Europese treinbeveiligingssysteem (ERTMS) is een cruciaal voorbeeld. Dit systeem helpt om STS-passages te minimaliseren, waar treinen voorbij een rood sein rijden. Desondanks vergt de uitrol van deze technologie nog meer aandacht en tijd. In 2024 lag de uitrol nog ver achter op schema, wat vragen oproept over onze aanpak van veiligheid en innovatie.

Humoristisch genoeg herinner ik me een gesprek met een machinist over hoe snel men aan nieuwe technologie gewend raakt. Hij zei: “Als je niet oppast, ga je zelfs de trein zonder treinbestuurder bedienen!” Dit helpt ons te realiseren dat nieuwe technologieën gepaard gaan met leerprocessen die zorgvuldig beheerd moeten worden.

Veiligheid op overwegen: een bron van zorg

Overwegen blijven een van de gevaarlijkste plaatsen op ons spoorwegnet. De meeste incidenten gebeuren hierbij wanneer mensen de waarschuwingen negeren. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) wijst keer op keer op de noodzaak voor meer bewustwording. Ik kan me voorstellen dat dit niet alleen een vraag van regels is, maar ook van verantwoordelijkheid van de reiziger zelf.

Bijvoorbeeld, de meldingen van bijna-aanrijdingen nemen toe en dat roept om actie. Ook hier kunnen we leren van internationale voorbeelden: het creëren van duidelijke communicatiemiddelen en gedragsverandering zijn essentieel voor succes.

Vooruitkijken: waar liggen de kansen?

Ondanks onze sterke positie blijft de ontwikkeling van een veilig spoornetwerk een uitdaging. Het onderhoud van de infrastructuur is kritisch en de ILT heeft handhaving nodig om ervoor te zorgen dat alles veilig en goed verloopt. De combinatie van schaarste aan personeel en budgetbeperkingen maakt dit nog complexer.

Een goed voorbeeld hiervan is de druk die ontstaat vanuit de woningbouw. De groeiende behoefte aan woningen dwingt ons om betere wetgeving te creëren voor geluid en trillingen langs het spoor. Dit zoemt in op de toekomst, waar samenwerking tussen alle betrokken partijen noodzakelijk is.

Wat kan de toekomst brengen?

Het is duidelijk dat risico’s op het spoor ons allemaal raken. Of je nu dagelijks met de trein reist of in de buurt van het spoor woont, veiligheid is van belang. Het leren van internationale incidenten biedt ons de kans om onze aanpak te verbeteren en ons niet tevreden te stellen met de huidige situatie.

Door kennis en ervaring op nationaal en internationaal niveau te combineren, kunnen we in de toekomst een nog veiliger spoorwegnet realiseren dat aansluit bij de behoeften van reizigers en goederenvervoer. Wat we in deze veranderlijke tijden ook leren, laten we vooral onze kwetsbaarheid omarmen en blijven investeren in oplossingen die onze gemeenschappen veiliger maken.

Het blijft essentieel om alert te zijn en actie te ondernemen. We hebben allemaal een rol te spelen in het waarborgen van de veiligheid op het spoor. Door te blijven leren van zowel onze eigen ervaringen als van die van anderen, kunnen we een positieve impact maken in de wereld van transport en spoorveiligheid.

Deze informatie is algemeen van aard en geen vervanging voor professioneel advies.