Nederland wordt vandaag wakker met een gevoel van stilte. Een stilte die alleen ontstaat wanneer een stem, die decennialang richting gaf aan het denken over tijd, reizen en vergankelijkheid, voorgoed zwijgt. Op 92-jarige leeftijd is overleden. De schrijver die de wereld beschouwde als zijn thuis en taal als zijn kompas, heeft zijn laatste reis voltooid.
Van de Amsterdamse grachten tot de ruige landschappen van Spanje en Latijns-Amerika: Nooteboom liet overal sporen na. Niet in steen of staal, maar in zinnen die bleven nazinderen. Zijn dood markeert het einde van een tijdperk in de Nederlandse literatuur.
Een leven gewijd aan verwondering
Wie Nooteboom zegt, zegt meer dan alleen ‘romanschrijver’. Hij was dichter, essayist en bovenal reiziger. Reizen was voor hem geen vakantie, maar een vorm van onderzoek. Wat doet tijd met een mens? Hoe verhouden herinneringen zich tot plaatsen? En wat betekent het om ergens thuis te zijn?
Zijn internationale doorbraak kwam met , een roman die filosofie en verhaal op unieke wijze verweefde. Het boek werd wereldwijd vertaald en vestigde zijn naam ver buiten de landsgrenzen. Toch bleef hij zichzelf steeds opnieuw uitvinden, in reisverhalen die lezers meenamen naar Berlijn, Madrid, Japan en verder.
De eeuwige Nobelprijs-kandidaat
Jaar na jaar dook zijn naam op wanneer de Nobelprijs voor Literatuur naderde. Hoewel hij die ultieme bekroning nooit ontving, werd Nooteboom onderscheiden met vrijwel alle grote literaire prijzen in het Nederlandse taalgebied. De en de behoren tot de onderscheidingen die zijn uitzonderlijke oeuvre bekroonden.
Voor zijn lezers was dat echter bijzaak. Zijn werk was al een onderscheiding op zich: een intellectuele reis die hen uitnodigde om langzamer te lezen, dieper te denken en met andere ogen naar de wereld te kijken.
Zijn laatste jaren op Menorca
De laatste jaren bracht Nooteboom grotendeels door op het Spaanse eiland. Daar vond hij rust en afstand – twee elementen die altijd essentieel waren in zijn werk. Het eiland bood hem ruimte om na te denken over het thema dat steeds nadrukkelijker in zijn boeken verscheen: vergankelijkheid.
In latere werken onderzocht hij de dunne grens tussen leven en dood met een opmerkelijke helderheid. Niet somber, maar nieuwsgierig. Alsof zelfs de dood voor hem een onbekend landschap was dat verkend moest worden.
Een leegte in de boekenkast – en in het debat
Met het overlijden van Cees Nooteboom verliest Nederland niet alleen een schrijver, maar een denker die bruggen sloeg tussen culturen, talen en tijdperken. Hij verbond Noord en Zuid, verleden en heden, werkelijkheid en herinnering.
Zijn boeken blijven echter bestaan als routekaarten voor iedereen die zoekt naar betekenis in een versnipperde wereld. Zoals hij ooit schreef: “Schrijven is een manier om de tijd stil te zetten.”
Vandaag staat de tijd voor Cees Nooteboom even stil. Maar zijn woorden? Die blijven reizen.
Highlights
📚 Internationaal doorbraak met Rituelen in 1980 🌍 Beroemd om zijn reisverhalen en filosofische romans 🏆 Bekroond met o.a. de Prijs der Nederlandse Letteren 🏝️ Laatste jaren doorgebracht op Menorca 🕊️ Overleden op 92-jarige leeftijd
Fun fact: Cees Nooteboom woonde en werkte lange periodes in zowel Nederland, Duitsland als Spanje, en werd daardoor een van de meest internationaal gelezen Nederlandse auteurs ooit.
Disclaimer: Dit artikel is geschreven op basis van beschikbare informatie op het moment van publicatie. Nieuwe details kunnen later worden toegevoegd of aangepast.
