Winterdienstregeling: Waarom de NS juist bij sneeuw minder treinen laat rijden

9 februari 2026

Wanneer de sneeuwvlokken beginnen te vallen, is er in Nederland altijd meer aan de hand dan alleen een mooi winters landschap. Je hoort het al snel: sneeuw betekent vertraging, minder treinen en een aangepaste winterdienstregeling. Maar waarom lijkt ons land zo kwetsbaar bij een beetje sneeuw? Laat me je meenemen in de wereld van de Nederlandse spoorwegen en de uitdagingen die zij tegenkomen in de wintermaanden.

Highlights

  • ❄️ Sneeuw en infrastructuur: Nederland investeert minder in winterbestendige spoor infrastructuur.
  • 🚆 Winterdienstregeling: Minder treinen rijden om grotere problemen te voorkomen.
  • 💡 Contrast met Zwitserland: Meer investeringen zorgen daar voor minder verstoringen.
  • 🔧 Wissels en storingen: Bevroren wissels leiden vaak tot vertraging.

Wist je dat Zwitserland jaarlijks honderden euro’s per hoofd van de bevolking investeert in hun treinnetwerk, in tegenstelling tot Nederland?

Sneeuw en infrastructuur: de kwetsbaarheid van Nederland

Wanneer het ook maar een beetje sneeuwt in Nederland, lijkt alles te verstoord. Dit is geen toeval. Onze infrastructuur is niet ontworpen om langdurige winterse omstandigheden te weerstaan. De NS heeft te maken met een net dat al behoorlijk vol zit. In landen als Zwitserland zijn treinen ontworpen om zelfs met zware sneeuwval te rijden, maar hier worden vaak de remmen ingesleept bij een paar centimeters sneeuw.

De reden? Investeringen. Nederland kiest er bewust voor om niet te veel geld uit te geven aan een winterbestendig spoor. Van de wissels is ongeveer 60% elektrisch verwarmd, de rest is minder bestand tegen vorst. Als de sneeuw valt, kunnen deze wissels vastvriezen, wat leidt tot verstoringen in het hele netwerk.

De rol van de winterdienstregeling

Om de gevolgen van sneeuwval te beheersen, heeft de NS de winterdienstregeling in het leven geroepen. Dit houdt in dat er minder treinen rijden. Deze regeling is ontwikkeld na een aantal zware winters tussen 2009 en 2012, waarin het treinverkeer meerdere keren volledig tot stilstand kwam. Door minder treinen per uur te laten rijden, hoop je dat er meer ruimte in het systeem ontstaat, en dat niet alle treinen tegelijkertijd vast komen te zitten bij storingen.

Dat dit systeem samenhangt met de techniek en organisatie is duidelijk. Tijdens een sneeuwval kunnen we ook te maken krijgen met ICT-storingen. In één geval leidde dit zelfs tot een complete stillegging van alle treinen tot 10.00 uur. Dat klinkt misschien onhandig, maar het draait om de complexiteit van systeembeheer dat niet altijd feilloos loopt.

Contrasten met andere landen

Kijk je naar de aanpak van andere landen, zoals Zwitserland, dan zie je dat zij heel anders omgaan met sneeuw. Daar worden alle wissels verwarmd, wat de kans op storingen significant vermindert. In Nederland kunnen wij dus leren van hun aanpak. Het lijkt soms onlogisch dat we niet meer investeren in een robuuster systeem, maar dit heeft vooral te maken met de frequentie van sneeuwval. Het aantal dagen dat het hier vriest, is beperkt, waardoor grote investeringen niet als kosteneffectief worden gezien.

Desondanks veranderen de eisen en verwachtingen van reizigers. We willen steeds meer en sneller, en dat is een uitdaging voor onze infrastructuur.

Wat kunnen reizigers doen?

Als reiziger is de winterperiode ook altijd een moment om je goed voor te bereiden. Houd rekening met vertragingen en plan je reis zorgvuldig. Check de NS-app regelmatig voor actuele meldingen en overweeg om extra reistijd in te plannen. En wie weet, misschien maak je wel van een sneeuwtrip je nieuwe hobby!

Hier een paar praktische tips om effectief om te gaan met winterse omstandigheden:

  • 🧣 Neem warme kleren mee, het kan koud zijn op het station.
  • 🕒 Plan je reis ruim van tevoren, zodat je niet in de knel komt.
  • 📱 Gebruik de NS-app voor actuele meldingen over storingen.

Een nieuwe kijk op winterse uitdagingen

Uiteindelijk is het belangrijk om de situatie niet alleen te begrijpen vanuit de techniek, maar ook vanuit onze gedragingen. Klagen over de situatie heeft weinig zin, toch? Het is beter om je aan te passen en je bewust te zijn van de beperkingen van ons systeem. De sneeuw biedt een kans om stil te staan bij wat we als samenleving willen. Moeten we meer investeren, of zijn er andere oplossingen?

Voor nu blijven we hopen op betere technieken en snellere investeringen. De winterdienstregeling is misschien niet perfect, maar het is een stap in de goede richting. En wie weet, misschien brengen die sneeuwflokken ons ook iets moois in plaats van alleen maar ergernis.

Deze informatie is algemeen van aard en geen vervanging voor professioneel advies.